Gemeenten willen ‘sharen’, maar vooral waar dit het minste pijn doet

Laurens Zwaan, senior organisatieadviseur bij Leeuwendaal, geeft zijn visie op shared service ontwikkelingen bij gemeenten op basis van een onderzoek onder burgemeesters en gemeentesecretarissen.

Op welke terreinen zoeken gemeenten samenwerking? Juridische zaken, sociale dienst, ICT en P&O worden relatief veel genoemd, maar inkoop staat met stip op nummer één.

Opvallend omdat hier vooral besparing eerder dan kwaliteitsverbetering wordt verwacht, terwijl uit hetzelfde onderzoek blijkt dat gemeenten zeggen vooral een kwaliteitsimpuls uit samenwerking te verwachten terwijl hun verwachtingen ten aanzien van te behalen besparingen toch bescheidener zijn. Is de bezuinigingsimpuls als het erop aan komt toch de belangrijkste impuls, ook al lijkt kostenbesparing niet het grootste winstpunt bij samenwerking? Of is de verklaring een andere?

Samenwerken op inkoop heeft weinig invloed op de organisatie en het personeelsbestand van de eigen organisatie. Kortom, daar samenwerken waar de opbrengsten goed zichtbaar zijn te maken (concrete besparingen), maar de gevolgen voor de eigen organisatie het minste pijn doen (geen of weinig directe personele gevolgen). Over shared services wordt in gemeenten veel gesproken en gedacht, maar als het er op aankomt begint men daar waar dit het minste pijn doet. Enerzijds is dat jammer, vooral waar kleinere gemeenten met een kwetsbare organisatie op veel meer terreinen door ‘sharen’ nog veel kunnen winnen in 
kwaliteit en continuïteit van dienstverlening. Anderzijds zitten wij nog aan het begin van een ontwikkeling en is enig koudwatervrees ook wel te verwachten. En misschien kunnen dergelijk relatief gemakkelijke successen zonder al te veel pijn de weg banen voor meer ingrijpende samenwerking.

Laurens Zwaan
Senior Organisatieadviseur Leeuwendaal

Rapport Shared Service Centers in gemeenten